දළදා වහන්සේ ලක්දිවට වැඩමවීම.

  • Sharebar

ලක්දිව දේශපාලන, සාමාජික, සංස්කෘතික ඉතිහාසයේ මහත් පෙරළියක් හා අභිවර්ධනයක් ඇතිකළ ශී‍්‍ර දළදා වහන්සේ ලක්දිවට වැඩමවූයේ ක‍්‍රි. ව. 310 වැන්නේ අනුරපුර කිත්සිරිමෙවන් රජු දවසය. ඛීරධාර නම් රජහුගේ ඇවෑමෙන් බලයට පත් ඔහු බෑණ කුමරුවෝ කළි`ගු රට දන්ත පුරය වෙත පැමිණ කඳවුරු බැඳ ”දළදා වහන්සේ පාවා දෙන ලෙස හෝ යුධ පිණිස එන ලෙස හෝ දන්වා කළි`ගු රට ගුහසීව රජු වෙත හසුන්පත් එවූහ. මේ නොකන්කලූ පුවත ඇසූ ගුහසීව රජු දන්ත කුමාරයන් කැඳවා මාගේ දිවි තිබෙනතුරු අන් කෙනෙකුට දළදා වහන්සේ නොදෙමැයි කියා හේමමාලා කුමරිය සම`ග දළදා වහන්සේ ලක්දිවට වැඩමවා ගෙන යන්නැ’යි ඔවදන් දී සේනා සම`ග යුධ පෙරමුණට ගියේය.
දන්ත ධාතුන් වහන්සේගේ ආගමනය මහාවංශය, දාඨාවංශය, දළදා සිරිත වැනි මූලාශ‍්‍ර වල සඳහන් වේ. ප`ඩි රජු ඇවෑමෙන් රජ වූ ඛීරධාර රජුගේ බෑණනුවන් කෙනෙකු විසින් ශී‍්‍ර දළදා වහන්සේ ඉල්ලා යළිත් වරක් යුධ අරඹන ලදී. මෙවිට කළි`ගු රට ගුහසීව රජතුමා තම දියණිය වූ හේමමාලා කුමරිය හා බෑණනුවන් වූ දන්ත කුමරු වෙත ශී‍්‍ර දන්ත ධාතුන් වහන්සේගේ ආරක්ෂාව පවරා ලක්දිවට පිටත් කර යැවීමට කටයුතු කළේය. යුධ බිමේදී තම පියාණන් වන ගුහසීව රජු මියගිය පුවත ඇසූ හේමමාලා කුමරිය හා දන්ත කුමරු බමුණු වෙස් ගෙන ලක්දිව බලා ගමන් ඇරඹූහ.
ශී‍්‍ර දළදා වහන්සේ කේෂ කලාපයෙහි ස`ගවාගෙන, පැමිණෙන අතරමගදී අඹුසැමි යුවල විවිධ දුෂ්කරතා වලට මුහුණ පෑවත් ඒවා ජයගෙන විස්මයජනක සිදුවීම් වලට මුහුණ දෙමින් අවසානයේදී ලක්දිවට සම්ප‍්‍රාප්ත වූහ. මෙම අඹු සැමි යුවල ලක්දිවට දළදාව වැඩම වූයේ සිරි මේඝවණ්ණ (කිත්සිරිමෙවන්* රජුගේ රාජ්‍යෝදයෙන් නව වන වර්ෂයෙහි (ක‍්‍රි. ව. 310 වැන්නේ* බව එකී මූලාශ‍්‍රයන්ගෙන් අනාවරණය වේ.
වෙස්වලා දළදාව සඟවාගෙන තම වාස භූමියෙන් පිටත් වූ හේමමාලා කුමරිය හා දන්ත කුමරු ගංඟානම් ගඟ තරණය කොට ගං ඉවුරේ වැලි තලාව මත වැලි දාගැබක් තනා ඒ තුල දළදාව සැඟවූහ. දන්ත ධාතූන් වහන්සේ පුදමින් සතුරනට අසුවෙතැයි නදිය අසබඩ ගන වන ළැහැබක සැඟවී සිටියහ. එකල්හි ගුවනෙහි ගමන් ගත් එක් රහත් තෙර නමක් ගං තෙර වැලි සෑයෙන් විහිදුනු සවණක් ගන බුදු රැුස් දැක අහසින් බිමට බැස දළදා වහන්සේ වැඩහුන් තැනට වැඩි සේක. එවිට එහි පැමිණි අඹු සැමි යුවලගෙන් තොරතුරු විමසා බියෙන් සිටිනු දැක කිසි බියක් නොසිතා සැප සේ යන්නැයි කියා කිසියම් බියක් වියවුලක් ඇති වූ විටක උන් වහන්සේ සිහිපත් කරන්නැයි වදාළහ. දෙදෙනාගේ බිය පහකරවා සිත් සනසා යළි අහසින් වැඩම කළහ.
ඉක්බිති ඒ ගෙඟහි විසූ පණ්ඩුහාර නම් නා රජු පිරිවර සමග ඇවිදිනාතර වැලි තලාවේ වැලි සෑයෙන් නැගී බුදු රැුස් මාලා දැක ප‍්‍රීතියෙන් ඉපිළ කරඬුව රැුගෙන ගඟ දියෙහි සැඟ උනේය.
එවිට හේමමාලා හා දන්ත කුමරු වැලි දාගැබෙහි දළදා වහන්සේ නොදැක මහත් සොවින් හඬ හඬා රහත් තෙරුන් වහන්සේ සිහිපත් කර සිටියහ. එකණෙහි රහතන් වහන්සේ ඔවුන්ගේ දුක දැක එහි වැඩම කොට බිහිසුනු ගුරුළු වෙසක් මවාගෙන ගැඹුරු දිය දෙබෑ කර නා රජු බිය ගන්වා දළදා වහන්සේ තැන්පත් කර ඇති රුවන් කරඬුව ආපසු ගෙනැවිත් දළදා වහන්සේ යළි ඔවුනට පාවා දුන්හ. දෙවියන් විසින් රැුකවරනය දුන් ඒ දෙදෙනා සොම්නසින් ගම් නියම් ගම් දුර කතර ගෙවා තාම‍්‍ර ලිප්තයෙන් නැව් නැගී ලක්දිව බලා ගමන් ඇරඹූහ. මහ සයුරේදී චණ්ඩ මාරුතය නිසා අපමන දුක් ගැහැට විඳ දළදා වහන්සේ පෑ විස්මිත පෙළහර දැක රහතන් වහන්සේ සිහිපත් කොට සියලූ උවදුරින් මිදී නෞකාවෙන් ලංකා පට්ටනයට ගොඩ බැස එක්තරා බමුණකුගෙන් මගතොට විමසා දැන ආගන්තුක සංග‍්‍රහ විඳ දළදා වැඩමවා අනුරපුර ආසන්නයේ මේඝ ගිරි නම් විහාරයට පැමිණියහ.