සඳකඩ පහන

  • Sharebar
හෙළ කලාකරුවාගේ උසස් නිර්මාණ ශක්තිය පිළිබිඹු කරන සඳකඩ පහන..
පුජනිය හා රාජකිය ගොඩනැගිලි දොරටුවල පියගැට පෙළ අග එක්කෝ දිග හතරැස් ගල්පුවරුවක්, නැතිනම් දෙකොන් හැඩ ගැන්වු වඩාත් පළල දිග හතරැස් ගල් පුවරුවත් එසෙත් නැත්නම් අඩහ‍ඳේ හැඩය ඇති ගල් පුවරුවක් වෙයි. අඩහ‍ඳේ හැඩය ඇති ගල් පුවරුව සඳකඩ පහණ නමින් හඳුන්වනු ලැබේ. එය දිග හතරැස් ගල් පුවරුවෙන් ඒ ආකාරයට විකාශනය වූවකි. කිසිම කැටයමක් නැති සඳකඩපහන් මෙන්ම අගනා මෝස්තර කැටයම් කරන ලද සදකඩපහන් ද වෙයි. මහා විහාරය, අභයගිරි විහාරය, ජේතවන විහාරය හා මිරිසවැටි විහාරය යන ස්ථානවල ඒවා දක්නට ලැබේ. කැටයම් සහිත සඳකඩපහන්වල මෝස්තර සෑම විටම සමාන නැත. ශිල්පින් සිය අභිමතය පරිදි ඒවා සඳහා සුදුසු මෝස්තර තෝරා ගෙන තිබේ. ශ්‍රී ලංකාවේ මෙතෙක් හමුවී ඇති සඳකඩපහන් වලින් කලාත්මක අතින් ඉතා උසස් සදකඩ පහණ ඇත්තේ අභයගිරි විහාරයේ මහසෙන් මාළිගය නමින් වරදවා හඳුන්වනු ලබන පංචාවාසයක මැද ප්‍රාසාදයේ දොරටුවෙහිය. පිට ගැටියේ සිට මැද දක්වා එහි ඇති කැටයම් මෝස්තර පිළිවෙලින් ගිනිදැල්, සිව්පා පන්තිය, ලොකු ලිය වැල, හංස පන්තිය, කුඩා ලියවැල හා මැද විවෘත පද්මයයි. මහාචාර්ය සෙනරත් පරණවිතාන මහතා ගිනි දැල්වලින් ලෝකය ගිනි ගත්තක් බවත්, සිව්පා පන්තියෙන් ජාති, ජරා, ව්‍යාධි, මරණ යන දුක් සතරත්, ලොකු ලිය වැලෙන් තණ්හාවත්, හංස පන්තියෙන් හොද නරක බේරා ගැනිමට හැකි අවස්ථාවත් කුඩා ලිය වැලෙන් දෙව් ලොවත් මැද පද්මයෙන් නිවනත් අදහස් වන බව කියයි. ඩී.ටී. දේවේන්ද්‍ර මහතා ඒ මෝස්තර සඳකඩපහණ සැරසිමට යොදා ගත් සංකේත සේ සළකයි. ගොඩනැගිලි දොරටුවලට වැඩි අලංකාරයක් ගෙන දිම එහි අරමුණ බව ඔහු කියයි. මහාචාර්ය විනි විතාරණ මහතා ඒ මෝස්තර සඳකඩපහණේ ඇති සංකේත පැරණියන් අතර පැවැති ඉර හඳ ඇදහිමට හා සශ්‍රීකත්වය පිලිබඳ ඇදහිමට සම්බන්ධ බවත් එම සංකේත දැක ස්පර්ශ කිරිමෙන් කෙනෙකුට සිය අභිප්‍රායයන් ඉටුකර ගැනිමට බලයක් ලැබෙන බවත් කියයි. සඳකඩපහණත් එහි සංකේතත් ඒ හා සමග ඇති මුරගල් කොරවක් ගල් වල සංකේතත් සුභ වස්තු හෙවත් මංගල සම්මත වස්තු ලෙස ද සැළකිය හැකිය. ඒවා දැක ස්පර්ශ කරන අයට දිව්‍යමය බලයක් ලැබී තම බලාපොරෝත්තු සඵල කරගන්නට හැකියාව ලැබෙන බවට විශ්වාසයක් පැවැතියේ යයි සිතිමට ද පුළුවන. මහාචාර්ය පරණවිතාන මහතාගේ අර්ථකථනය සියළුම සඳකඩපහන්වලට පොදු වුවක් නොවේ. එය අදාළ වන්නේ සඳකඩපහන් හයකට පමණ සුළු සංඛ්‍යාවකට ය. එම අර්ථකථනය භාර ගත නොහැකි විමට තවත් කරුණක් තිබේ. සඳකඩපහණ මැද ඇති අර්ධ විවෘත පද්මය නිවන සංකේතවත් කරන වස්තුවක් පැගෙන තැනක තිබිම කිසිසේත් බලාපොරොත්තු විය හැක්කක් නොවේ.